PHILIPSBURG – De gouverneur van Sint-Maarten, Ajamu Baly, heeft zich actief gemengd in politieke besluitvorming en daarmee zijn constitutionele rol overschreden. Dat stelt staatsrechtsgeleerde Arjen van Rijn in een juridisch advies dat is aangevraagd door premier Luc Mercelina. Hij verhinderde volgens Van Rijn ministers om deel te nemen aan een ministerraad, nam zelf deel aan vergaderingen en beïnvloedde de besluitvorming in een concreet dossier.
Volgens het advies is die handelwijze “constitutioneel en democratisch onaanvaardbaar”.
Het advies werd gevraagd na een incident begin januari waarbij een ambtenaar onderwerp werd van een disciplinaire maatregel. In de daaropvolgende besluitvorming heeft de gouverneur zich volgens de analyse actief gemengd in het proces, terwijl hij formeel geen zelfstandige bevoegdheden heeft binnen de landsregering.
De gouverneur dienst zich, volgens Van Rijn als staatshoofd boven de politiek te houden en geen rol te nemen in inhoudelijke besluitvorming.
Daarnaast ontstond de situatie dat besluiten werden genomen buiten aanwezigheid van de minister-president, wat volgens Van Rijn het politieke primaat van het kabinet aantastte. De ministers dragen de politieke verantwoordelijkheid en hun oordeel hoort doorslaggevend te zijn.
Geen zelfstandige rol
Het advies benadrukt dat er geen zelfstandige rol bestaat voor de gouverneur als bewaker van de constitutie. Hij kan alleen handelen als onderdeel van de regering of als vertegenwoordiger van het Koninkrijk, waarbij hij een besluit kan blokkeren en voorleggen aan de koninkrijksregering.
De premier van Sint-Maarten heeft het advies inmiddels gedeeld met de ministerraad, het parlement en de gouverneur. Volgens Van Rijn is het noodzakelijk dat duidelijke grenzen worden gesteld om herhaling te voorkomen. Zonder ingrijpen kan een situatie ontstaan waarin het functioneren van het kabinet onder druk komt te staan en een constitutionele crisis dreigt.
